به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، نعمتالله فیروزی، عضو هیئت علمی دانشگاه امام رضا( علیهالسلام)، در سلسله نشستهای مجازی «سی شب، سی آیه» که به همت انجمن علمی دانشجویی علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی مشهد با همکاری کانون قرآن و عترت دانشگاه حضرت معصومه( سلاماللهعلیها) برگزار شد، به تبیین موضوع «راهبردهای قرآنی مواجهه با بحرانهای سیاسی و اجتماعی با محوریت آیه ۴۶ سوره انفال با تأکید بر اندیشه قرآنی شهید امام خامنهای» پرداخت.
ضرورت وحدت در پرتو آیه ۴۶ سوره انفال
وی با اشاره به آیه ۴۶ سوره انفال گفت: در این آیه شریفه آمده است: «وَأَطِیعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِیحُکُمْ وَاصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِینَ». این آیه نشان میدهد که یکی از مهمترین آسیبهای جوامع اسلامی، نزاع، اختلاف و تفرقه است؛ چراکه در صورت بروز اختلاف، اقتدار، اعتبار و وجاهت جامعه اسلامی از بین میرود.
فیروزی با اشاره به بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در هشتمین اجلاس سران کشورهای اسلامی در سال ۱۳۷۶ افزود: ایشان در آن سخنرانی، یکی از مهمترین عوامل رنج و عقبماندگی مسلمانان را تفرقه میان کشورهای اسلامی دانستند و تأکید کردند که متأسفانه مسلمانان در بسیاری از موارد قدر یکدیگر را نمیدانند و همین مسئله باعث میشود خیرخواه یکدیگر نباشند و حتی در برخی موارد، خواهان آسیب دیدن یکدیگر باشند.
پیامدهای خطرناک اختلاف در جهان اسلام
وی ادامه داد: هنگامی که مشاهده میکنیم برخی اقدامات علیه جریان مقاومت یا حتی علیه جمهوری اسلامی ایران با حمایت یا همراهی برخی کشورهای مسلمان صورت میگیرد، بهتر میتوان عمق این هشدار را درک کرد. ریشه بسیاری از این اختلافات نیز به حب نفس، حب قدرت و حفظ منافع شخصی یا حکومتی بازمیگردد؛ بهگونهای که برخی حاکمان ترجیح میدهند برای حفظ قدرت خود، حتی به قیمت آسیب دیدن دیگر کشورهای اسلامی اقدام کنند.
عضو هیئت علمی دانشگاه امام رضا (علیهالسلام) تصریح کرد: رهبر معظم انقلاب همچنین هشدار دادهاند که نزاع و اختلاف میان مسلمانان موجب از بین رفتن ظرفیتهای علمی، اجتماعی و مردمی جهان اسلام میشود. در چنین شرایطی، امکان همافزایی و تشکیل «ید واحده» در برابر دشمنان از میان میرود.
صهیونیسم؛ دشمن مشترک بشریت
فیروزی با اشاره به نگاه راهبردی رهبر انقلاب نسبت به تهدیدهای جهانی اظهار داشت: در این تحلیل، صهیونیسم تنها دشمن جهان اسلام معرفی نمیشود، بلکه دشمن بشریت است. حتی بسیاری از دولتهای غربی نیز تحت نفوذ و تأثیر جریان صهیونیسم قرار دارند و در عمل به ابزاری برای پیشبرد اهداف آن تبدیل شدهاند.
وی افزود: یکی از روشهای این جریان، ایجاد «تهدیدهای کاذب» برای دور کردن ملتها از یکدیگر است. بهعنوان نمونه، پروژههایی مانند اسلامهراسی و ایرانهراسی با همین هدف طراحی شدهاند تا کشورهای منطقه از یکدیگر فاصله بگیرند و امکان شکلگیری امت واحده اسلامی از بین برود.
صبر و مقاومت؛ شرط تحقق نصرت الهی
این استاد دانشگاه با تأکید بر بخش پایانی آیه ۴۶ سوره انفال گفت: در این آیه، خداوند نمیفرماید «إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الصَّابِرین»، بلکه میفرماید «إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرین». این تعبیر نشاندهنده نوعی معیت و همراهی ویژه الهی است؛ یعنی خداوند پشتیبان ملتها و جریانهایی است که در مسیر حق، صبر، مقاومت و تابآوری دارند.
وی ادامه داد: مقاومت به معنای ایستادگی فعال در برابر فشارها و تهدیدهاست. تجربههای تاریخی نیز نشان میدهد که اگر ملتی در برابر دشمن مقاومت کند، هرچند هزینههایی مانند شهادت و فشارهای اقتصادی را متحمل شود، در نهایت از خسارتهای بسیار بزرگتر جلوگیری خواهد کرد.
فیروزی با اشاره به نقش مردم در تحولات سیاسی و اجتماعی گفت: یکی از جلوههای تحقق «صبر» در جامعه، حضور و ایستادگی مردم در کنار نیروهای نظامی و امنیتی است. اگر جامعهای از روحیه مقاومت برخوردار نباشد، همانگونه که در برخی کشورها مشاهده شد، شهرها و ساختارهای حکومتی به سرعت فرو میریزند.
وی تأکید کرد: در مقابل، هنگامی که مردم و نیروهای مسلح با روحیه مقاومت و ایثار در میدان حضور دارند، حتی شهادت فرماندهان و چهرههای برجسته نیز نمیتواند روند حرکت جامعه را متوقف کند.
عضو هیئت علمی دانشگاه امام رضا(علیهالسلام) با اشاره به مفهوم اطاعت در آیه یادشده گفت: در روایات اسلامی آمده است که در زمان حضور پیامبر اسلام باید از ایشان اطاعت کرد و در دوران پس از ایشان نیز اطاعت از رهبران دینی و نایبان آنان ضروری است؛ تجربه انقلاب اسلامی نیز نشان داده است که مردم میتوانند حتی بدون مشاهده مستقیم پیامبر، با پیروی از رهبری دینی مسیر هدایت را ادامه دهند.
وی در ادامه اظهار داشت: یکی از پیامهای مهم این آیه آن است که اختلاف داخلی، دشمن را جسورتر میکند. هرگاه دشمن احساس کند جامعهای دچار چنددستگی شده است، فرصت را برای فشار، تهدید و حمله مناسبتر میبیند.
فیروزی با بیان اینکه ایجاد اختلاف حتی در سطوح کوچک اجتماعی نیز آثار منفی دارد، افزود: همانگونه که ایجاد یک شکاف کوچک در دیوار میتواند راه نفوذ باد، گرد و غبار و سرما را باز کند، اختلاف در جامعه نیز زمینه نفوذ دشمنان را فراهم میکند.
عضو هیئت علمی دانشگاه امام رضا(علیهالسلام)با اشاره به تعالیم مکتب اهلبیت (علیهمالسلام) گفت: در این مکتب، دو وظیفه مهم برای مسلمانان مطرح شده است؛ نخست «تعارف» به معنای شناخت متقابل و برقراری ارتباط میان یکدیگر و دوم «تشاور» به معنای تبادل نظر و گفتوگو درباره مسائل مختلف.
به گفته وی، بسیاری از سوءتفاهمها و اختلافات میان مسلمانان نتیجه ناآگاهی از دیدگاهها و باورهای یکدیگر است و گفتوگو میتواند به رفع این فاصلهها کمک کند.
انقلاب اسلامی و فهم عینی آیات قرآن
فیروزی با اشاره به بیانات امام شهید درباره تجربه انقلاب اسلامی گفت: ایشان بارها تأکید کردهاند که بسیاری از آیات قرآن پیش از انقلاب برای ما مفاهیمی انتزاعی بودند، اما با تجربه انقلاب، جنگ تحمیلی، تحریمها و فشارهای جهانی، معنای عینی آنها برای ما روشن شد؛ آیاتی که به شرایطی مانند جنگ احزاب، شعب ابیطالب و مقاومت مؤمنان اشاره دارند.
وی در ادامه خاطرنشان کرد: به تعبیر رهبرشهید انقلاب اسلامی، نخستین دستاورد سیاسی اسلام در مدینه، شکلگیری «امت اسلامی» بود؛ امتی که با وجود تفاوتهای قومی، قبیلهای و حتی برخی اختلافات فکری، حول محور پیامبر اکرم صلیالله علیه و آله متحد شد.
فیروزی افزود: پیامبر اسلام توانستند در مدت حدود پنجاه سال، پایههای تمدنی بزرگ را شکل دهند که بخشهای گستردهای از جهان آن روز، از ایران و مصر تا سرزمینهای روم، تحت تأثیر آن قرار گرفت.
وی با انتقاد از روایت رایج تاریخ علم در غرب گفت: در بسیاری از متون غربی، تاریخ علم از یونان و روم باستان آغاز میشود و سپس با یک جهش به دوره رنسانس در چند قرن اخیر میرسد؛ در حالی که در این میان، حدود هزار سال تمدن علمی و فرهنگی اسلامی نادیده گرفته میشود.
به گفته وی، در حالی که اروپا در قرون وسطی با رکود علمی مواجه بود، جهان اسلام در حوزههای مختلف علمی، فرهنگی و تمدنی نقش تعیینکنندهای در پیشرفت بشریت ایفا میکرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه امام رضا (علیهالسلام) تأکید کرد: شکلگیری امت واحده اسلامی از سطوح کوچک اجتماعی آغاز میشود؛ از خانوادهها، دانشگاهها، ارتباط میان دانشجویان و استادان و از همدلیهای روزمره. اگر این پیوندها تقویت شود، وحدت در سطح گسترده جهان اسلام نیز قابل تحقق خواهد بود.
انتهای پیام/
نظر شما